Pisagor’un rüyası: en büyük ilim…

Pisagor’un rüyası: en büyük ilim…

Ülkemizde Kuşadası’nın hemen karşısında mükemmel bir doğası olan Samos adası vardır. Bu adada Pisagor yaşamıştır. Bu adada Pisagor bir gün Tanrıya dua eder. Duasında “Tanrım der. Bana en büyük ilmi ver. “ Pisagor o gece rüya görür. Rüyasında “şuraya git.. aradığın ilmi orada bulacaksın derler. Söylenilen yere gider. Bekler ama günlerce beklenen yere giden gelen yoktur.  Günler sonra aniden buldum der… 

Pisagor’un bulduğu şey Orhan Veli’nin “İstanbul’u dinliyorum gözlerim kapalı..” şiirinde saklıdır.
 
Pisagor bulduğu şey üç kavramdır. Ahenk-denge ve uyum…
 
Bu üç kavramdan hareketle çok ünlü “Adalet kupası” olarak da bilinen bardağı tasarladı.

El yapımı olan bu bardak, ahenk-denge ve uyumun tam örneğiydi. Bu bardağın altı deliktir. Bardağın içinde belirli bir çizgi vardır. O çizgiye kadar su koyduğunuzda bardağın altı delik olmasına rağmen su akmaz. Ancak bardağın içinde çizgiyi geçtiğiniz anda içindeki su hemen alttaki delikten boşalmaya başlar. Bu bardak ahenk-uyum ve denge kurallarına göre tasarlanmıştır. Bu bardak “haddini bil” olarak da tanımlanabilir.

 
Allah her şeyi ahenk-uyum ve denge içerisinde yaratmıştır.  Gece gündüz, ağaç yaprak her şey.. Dünya eksenin eğik olması mevsimleri oluşturur. Dünyamız kendi ekseninde ve güneş sistemi ekseninde dönerken bile ahenk-uyum ve denge içindedir. Bu üçlüdeki en küçük bir değişim her şeyi tersine çevirebilir.

Bu üç kavramdan hareketle çok ünlü “Adalet kupası” olarak da bilinen bardağı tasarladı.

Ayetlerde de bu durum açıkça ifade edilmiştir. “O, gökleri yükseltmiş ve bir ölçü (denge) koymuştur.” (er-Rahmân, 7)
Makineler, insan üretimi herşey bu üçlü kural dahilinde işlemek zorundadır.
İnsan bedeni bir bina gibidir ve içinde bu üçlü vardır. Denge normalde vücudumuzun birçok farklı bölgesinin birlikte ve etkili biçimde çalışmasıyla sağlanabilir. Dengeyi sağlamak için;  gözün, kulaktaki denge organının,  duyu sisteminin, beyincik, beyin sapının ve motor sistemin hep birlikte ahenkli çalışması gerekir.
Hermann Hesse’ye göre de dünya o kadar ilahi bir şekilde organize edilmiştir ki her birimiz kendi yerimizde ve zamanımızda, diğer her şeyle denge halindeyizdir. Montaigne göre yaşamın amacı karşıtlıklar arasında denge kurmaktır.
Çin Atasözüne göre İnsanı en mutlu eden şey, ihtiyaçlarıyla varlıkları arasında bir denge olmasıdır. Bütün sorun, bu dengenin nasıl sağlanacağı. Akıllı bir adam dengeyi, ihtiyaçlarını azaltarak, yani onları varlıklarının düzeyine indirerek sağlar. Bunu yapmanın en iyi yolu, bedava olan şeylerin değerini bilmektir. Dağların, kahkahanın, şiirin, bir dostun verdiği şarabın, yaşlı ve şişman kadınların. Bakın bana! Ben elimdekilerle mutlu olmayı çok iyi bilen biriyim.
Uganda atasözü Yaşamak bir denge meselesi. Birine aşırı bağlanmak dengesizliktir. der
Abraham Maslow “Düşünü kurduğum her şey bir denge sanatıdır.”
Ünlü bir âlimimize ait çok güzel bir söz vardır. “Bir şey haddini aşarsa zıddına dönüşür”.. Aşırı zeki birinin delirmesi, aşırı sevginin nefrete dönüşmesi bunlara örnektir. Allah bizden ölçülü olmayı, haddini bilmeyi, ahenk ve dengeyi istemiştir. Şeyh Edebali’nin “Çok sevildiğin yere sık gidip gelme..” öğretisi de bu üçlüye tam uygun örnektir.
Bu üçlü kural ile ilgili Mevlana’nın sözleri önemlidir:
 
Allah der ki: "Kimi benden çok Seversen, onu senden alırım." ve ekler:
"Onsuz yaşayamam deme, seni onsuz da yaşatırım." ve mevsim geçer, gölge veren ağaçların dalları kurur, sabır taşar, canından saydığın yar bile bir gün el olur...
Aklın şaşar, dostun düşmana dönüşür, düşman kalkar dost olur, öyle garip bir dünya...
Olmaz dediğin ne varsa hepsi olur...  Düşmem dersin düşersin, şaşmam dersin şaşarsın.
En garibi de budur ya... Öldüm der durur, yine de yaşarsın...

Evet..sonuç olarak hayatta başarılı olmak istiyorsak her şeyde ahenk, denge ve uyumu sağlamak zorundayız.

16 Eylül 2020 (Prof. Dr. Erdal Bay)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

DİLEMMALARIMIZ ve YAŞADIKLARIMIZA İNANMAK

Covid-19 Sürecinde Yüz Yüze Eğitim Sorunu

Ve / ile

Pabucu dama atılmak

Fakirliğin edebiyatını yapmak mı? Fakirliği yaşamak mı?

KURBAN EN SEVDİĞİN ŞEYDEN OLMALI!!!

YALNIZ DEĞİLİM TEK BAŞINAYIM

YAP-A-MADIKLARIMIZ / YAP-A-MAYACAKLARIMIZ

MARDİNLİ BAHE